Türk Gençliğine Bıraktığım Emanet

        Bir takım şeyhlerin, dedelerin, seyyitlerin, babaların, emirlerin arkasından sürüklenen ve falcılara, büyücülere, üfürükçülere, muskacılara talih ve hayatlarını emniyet eden insanlardan meydana gelmiş bir kitleye medeni bir millet gözüyle bakılabilir mi? Milletimizin hakiki mahiyetini yanlış mânâda gösterebilen ve yıllarca göstermiş olan bu gibi unsur ve müesseseler Yeni Türkiye Devleti'nde, Türk Cumhuriyeti'nde devam ettirilmeli miydi? Buna önem vermemek, ilerleme ve yenileşme adına en büyük ve telâfisiz hata olmaz mıydı? İşte biz,  Takrir-i Sükûn Kanunu'nun yürürlükte olmasından faydalandık ise, bu tarihi hatayı yeniden işlememek için, milletimizin mutaasıp ve ortaçağa has zihniyette olmadığını ispat etmek için faydalandık.  

            Milletimizin sosyal, ekonomik, kısaca bütün medenî iş ve münasebetlerinde hayırlı neticeler veren yeni kanunlarımız da… Kadın hak ve hürriyetlerini sağlayan ve aile hayatını sağlamlaştıran Medenî Kanun da bu bahsettiğimiz dönemde çıkarılmıştır. Görülüyor ki biz, her vasıtadan yalnız ve ancak bir görüşle faydalanırız. O görüş şudur: Türk milletini medenî dünyada lâyık olduğu mevkie yükseltmek ve Türk Cumhuriyetini sarsılmaz temelleri üzerinde her gün daha çok güçlendirmek…

             1919 yılının 19 Mayıs'ından 1927 yılına kadarki olayları ve yaşantımı belgelere dayanarak bütün açıklığı ile 15-20 Ekim 1927'de Meclis'te yapılan Cumhuriyet Halk Partisi'nin ikinci kurultayında altı gün boyunca okudum. Bu nutuk benim ve milletimin ölüm kalım savaşının hikâyesidir.  

            Sizi günlerce yoran uzun ve teferruatlı nutkum, en nihayet mazi olmuş bir devrin hikâyesidir. Bunda milletim için ve yarın ki evlâtlarımız için dikkat ve uyanıklık sağlayabilecek bazı noktaları gösterebilmiş isem kendimi bahtiyar sayacağım. Bu nutkumla, milli varlığı sona ermiş sanılan büyük bir milletin bağımsızlığını nasıl kazandığını ve ilim ve tekniğin en son prensiplerine dayanan milli ve çağdaş bir devleti nasıl kurduğunu ifadeye çalıştım. Bugün ulaştığımız netice, yüzyıllardan beri çekilen milli felâketlerin yarattığı uyanıklığın sonucu ve bu aziz vatanın her köşesini sulayan kanların bedelidir.

Bu neticeyi           

Türk Gençliğine Emanet Ediyorum!